asecos Hoofdcatalogus 2022 - Veilig werken met gevaarlijke stoffen

Het gebruik van zuren en logen is zeer veelzijdig. Zuren komen vooral voor in huishoudelijke schoonmaakmiddelen en voedsel (citroenzuur of azijnzuur helpen bijvoorbeeld tegen kalkaanslag of roestaanslag). Zuren spelen in veel takken van industrie een belangrijke rol. Ze worden niet alleen gebruikt in wasmiddelen, maar ook in bijv. in voedsel, waar ze de houdbaarheid garanderen. De meest gebruikte zuren zijn zoutzuur, zwavelzuur, salpeterzuur en fluorwaterstofzuur. Zuren en logen vormen grote gezondheidsrisico's zodra ze in een bepaalde concentratie en hoeveelheid worden verwerkt en opgeslagen. Door hun corrosieve karakter zijn de stoffen en hun dampen uiterst gevaarlijk, ze veroorzaken brandwonden en irritatie van de huid en slijmvliezen. Bij lekkage of ondichtheid ontsnappen de bijtende of irriterende gevaarlijke stoffen uit de verpakking. Dit kan leiden tot chemische reacties met de omringende lucht of andere materialen. Wettelijke grondslag In hoofdstuk 4 van het Arbobesluit worden de volgende algemene beschermende maatregelen beschreven rondom het gebruik tijdens het werken met alle gevaarlijke stoffen, inclusief zuren en logen: ››› Het beperken van de op de werkplek aanwezige gevaarlijke stoffen tot de hoeveelheid die nodig is om de werkzaamheden voort te zetten. ››› Er moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om een veilige opslag van gevaarlijke stoffen te garanderen. ››› Gevaarlijke stoffen moeten zodanig worden bewaard of opgeslagen dat ze geen gevaar opleveren voor de gezondheid van de mens of het milieu. ››› Misbruik of verkeerd gebruik moet worden voorkomen. ››› Verbod op het opslaan van chemicaliën in voedselverpakkingen. De veilige opslag van zuren en logen is een belangrijk onderdeel bij de risicobeoordeling volgens een RI&E. Om de neutraliserende werking tussen zuren en logen te voorkomen, dienen deze apart te worden bewaard. Eigenschappen, classificatie en etikettering RISICO’S EN GEVAREN Zurenzijn chemische verbindingen die protonen (H+-ionen) kunnen afstaan en een zure reactie hebben met water (pH-waarde < 7). Logen (basen) zijn chemische verbindingen die hydroxide-ionen kunnen vormen (nemen H+-ionen op). Met water reageren ze basisch (pH-waarde > 7). Stoffen en mengsels worden als irriterend geclassificeerd doordat ze ontstekingen veroorzaken als ze levend weefsel (huid, slijmvliezen) aantasten. Stoffen en mengsels die levend weefsel vernietigen, worden bijtend genoemd. Zuren en logen kunnen vast, vloeibaar, damp- of gasvormig zijn of voorkomen als aerosolen en zwevende deeltjes. Deze stoffen omvatten anorganische en organische zuren en logen (basen) en stoffen die een zure of basische (alkalische) reactie met water hebben. Oxiderende en dehydraterende anorganische en organische stoffen hebben ook een irriterende of corrosieve werking op levend weefsel. Naast irriterende of bijtende eigenschappen kunnen stoffen of mengsels ook andere gevaarlijke eigenschappen hebben: bijv. giftig of dodelijk zoals fenol of waterstoffluoride, ontvlambaar zoals azijnzuur of oxiderend zoals organische peroxiden. 274 Zuren en logen

RkJQdWJsaXNoZXIy NzIzNDY=